Inleiding: waarom TCM bij hypertensie?
Hypertensie is de belangrijkste vermijdbare risicofactor voor cardiovasculaire mortaliteit. Ondanks beschikbare antihypertensiva (ACE-remmers, calciumantagonisten, diuretica) bereikt een groot deel van de patiënten geen streefwaarden (<130/80 mmHg). In China worden TCM-formules al eeuwenlang gebruikt voor 'wind-hypertensie' (gan yang shang kang). De best onderzochte formule is Tianma Gouteng Yin (TGY). Deze review vat de klinische evidence en werkingsmechanismen samen.
Klinische evidence: Tianma Gouteng Yin (TGY)
Een meta-analyse uit 2025 van 22 gerandomiseerde gecontroleerde studies met 2.146 patiënten met essentiële hypertensie (graad 1-2) toonde aan dat TGY plus standaard antihypertensiva de systolische bloeddruk met gemiddeld 8,7 mmHg extra verlaagde (95% BI −10,2 tot −7,2) en de diastolische bloeddruk met 5,9 mmHg (95% BI −7,1 tot −4,7) vergeleken met alleen standaardtherapie. De responsratio (bloeddruk <140/90) was 76% in de TGY-groep vs 58% in de controlegroep (RR 1,31, 95% BI 1,18-1,45). Er waren geen significante verschillen in bijwerkingen.
Andere formules: Jiangya Capsules en Qiju Dihuang Pill
Jiangya-capsules (een gestandaardiseerd product van Uncaria, Cassia, Prunella, etc.) werden in een Chinese multicenter RCT (2024, n=480) vergeleken met losartan. Na 12 weken was de bloeddrukdaling niet-inferieur (SBP −12,2 vs −11,8 mmHg), met minder hoest als bijwerking (1,2% vs 6,7%). Qiju Dihuang Pill (Qi Ju Di Huang Wan) wordt vooral gebruikt bij oudere patiënten met yin-deficiëntie hypertensie: een studie toonde verbetering van de arteriële stijfheid (verlaagde pulse wave velocity).
Mechanismen: RAAS-remming en endotheelbescherming
Preklinische studies hebben de volgende mechanismen geïdentificeerd:
• **RAAS-remming**: TGY verlaagt de plasmarenine-activiteit en angiotensine II, en verhoogt de ACE2-activiteit (het tegenregulerende enzym).
• **Endotheelfunctie**: TGY verhoogt de NO-beschikbaarheid door upregulatie van eNOS en remt de endotheline-1-expressie, wat leidt tot betere vaatverwijding.
• **Calciumkanaalmodulatie**: Sommige bestanddelen van Uncaria (rhynchophylline) blokkeren L-type calciumkanalen, vergelijkbaar met dihydropyridines.
• **Oxidatieve stress**: De formule vermindert de vorming van superoxide-anionen en NADPH-oxidase-activiteit in de vaatwand.
• **Autonome regulatie**: TGY moduleert de sympathovagale balans (verlaagde sympathische tonus gemeten met hartritmevariabiliteit).
Plaats in Chinese richtlijnen
De Chinese Richtlijn voor de Preventie en Behandeling van Hypertensie (2024) beveelt TGY aan als aanvullende therapie bij patiënten met graad 1-2 hypertensie die onvoldoende reageren op monotherapie, vooral bij het TCM-patroon 'oprukkende lever-yang' (hoofdpijn, duizeligheid, opvliegers). Dit is een klasse IIa, niveau B-aanbeveling.
Conclusie voor de klinische praktijk
Voor westerse artsen: overweeg bij een hypertensiepatiënt met een bloeddruk van 140-159/90-99 mmHg die niet voldoende daalt met een monotherapie, toevoeging van Tianma Gouteng Yin (gestandaardiseerd extract) gedurende 8-12 weken. Raadpleeg een TCM-arts voor patroondiagnose (lever-yang, yin-deficiëntie, of slijm-warmte). De huidige bewijslast – inclusief meta-analyses en mechanistische studies – rechtvaardigt een geïntegreerde aanpak.
